Zorgmeldingen Politie in Verwijsindex

4 oktober 2015

Per 1 januari 2015 worden de zorgmeldingen van de Politie via Veilig Thuis in de Verwijsindex geregistreerd (voorheen ging dit via de Bureau’s Jeugdzorg). Maar hoe wordt ervoor gezorgd dat de leeftijdsgroep 18-23 in beeld blijft en waarom registreert de Politie niet zelf in de Verwijsindex?

politie 800x200

MULTIsignaal sprak met Jolanda Boere, jeugdcoördinator Politie, over de laagdrempelige manier waarop de Politie zorgmeldingen kenbaar kan maken.

De statistieken van Veilig Thuis, geven aan dat het gebruik van de Verwijsindex in sommige regio’s nog verbeterd kan worden. De gemeente heeft als taak om het gebruik van de Verwijsindex te stimuleren (Jeugdwet art. 7.1.3.1), maar omdat de zorgmeldingen van de Politie niet direct leiden tot een signaal in de Verwijsindex, heeft de gemeente nu geen zicht op het ‘meldgedrag’ van de Politie. We adviseren de gemeente om periodiek voortgangsgesprekken te voeren met Veilig Thuis.

Veilig Thuis

Tijdens de introductie van de Verwijsindex in 2010, middels de Wijziging Wet op de Jeugdzorg (2010), heeft het Korpsbeheerdersberaad van de Politie met het ministerie van Jeugd en Gezin afgesproken dat de Politie middels zorgformulieren aan de Bureau’s Jeugdzorg (hierna BJZ) melding doet van zorg[1]. BJZ voert hier vervolgens een analyse op uit, waarna de zorgmelding op naam van BJZ kan leiden tot een signaal in de Verwijsindex.

Was deze afspraak voldoende werkbaar? In het E-book ‘Achter iedere match schuilt een verhaal’, leest u het verhaal van Marcel. Vanwege de zorgmelding van de Politie aan BJZ Utrecht en vervolgens het signaal in de Verwijsindex, ontstond de match met o.a. de GGD waardoor BJZ direct kon aanschuiven op het overleg ter voorkoming van een dreigende huisuitzetting. Uit de casus is op te maken dat de zorgmelding van de Politie en later het signaal van BJZ een duidelijke meerwaarde had voor Marcel.

Tegelijkertijd vingen we vanuit de Verwijsindex-regio’s geluiden op dat de zorgmeldingen van de Politie niet overal even tijdig werden opgesteld en BJZ deze vervolgens niet voldoende in het kader van vroegsignalering in de Verwijsindex registreerde. Bovendien werd de leeftijdsgroep 18 tot 23 jaar gemist (de Verwijsindex is bedoeld voor jeugdigen tot 23 jaar, maar BJZ had een wettelijke taak tot 18 jaar).

Als gevolg van de Jeugdwet is de verantwoordelijkheid rondom organisatie van de jeugdhulp per 1 januari 2015 bij de gemeenten belegd, waardoor de positie van BJZ is herzien. Eén van de taken van BJZ was het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling (AMK), dat nu is opgegaan in een nieuwe organisatie: ‘Veilig Thuis’, het advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling[2].

Betekent dit nu dat de Politie de zorgmeldingen doorzet aan Veilig Thuis? Deze vraag werd onlangs beantwoord als gevolg van een tweet van @jeugdpolitieMNVerwijsindex. MULTIsignaal reageerde dat als de Politie direct in de Verwijsindex zou signaleren, dit tot een grotere meerwaarde zal leiden. En dan blijkt Twitter toch niet het juiste medium om een discussie te voeren en zijn 140 tekens per tweet toch wel erg weinig. Daarom belde ik met Jolanda Boere, jeugdcoördinator van de Politie, eenheid Midden Nederland, tevens beleidsadviseur Jeugd op o.a. landelijk niveau en gastdocent aan de Politieacademie.

Tweets Jeugdpolitie MN

 

Interview met Jolande Boere, jeugdcoördinator Politie Midden Nederland

Wat is, met het wegvallen van het AMK, nu de procedure voor een zorgmelding[3]?

Aan de procedure voor een zorgmelding is weinig veranderd. In plaats van naar BJZ, sturen we de zorgmelding nu naar Veilig Thuis. Veilig Thuis behandelt de zorgmelding vervolgens inhoudelijk en het is onze verwachting (volgens afspraak) dat hierbij ook de afweging gemaakt wordt of de jeugdige gesignaleerd moet worden in de Verwijsindex. Zorgmeldingen zijn er voor minderjarigen van min 9 maanden tot 18 jaar. Er wordt momenteel gewerkt aan het ophogen van de leeftijd tot 100 jaar. Maar dit vergt ook aanpassing van de routering en proces van de ontvanger van de zorgmeldingen.

Dus dan worden mogelijke zorgmeldingen voor jeugdigen van 18 tot 23 jaar nog niet doorgegeven aan Veilig Thuis. Wel goed om te horen dat hier aan gewerkt wordt.
Het afgeven van een signaal in de Verwijsindex kost 30 seconden, waarom via Veilig Thuis?

De Politie is vooral handhaver, heeft een strafrechtelijke taak en is op een aantal vlakken (gemandateerd) toezichthouder. Daarnaast heeft de politie ook wel zorgtaken, maar bijvoorbeeld niet in de zin van psychosociale hulpverlening. Daar zijn o.a.  maatschappelijk werkers voor. Wat het gebruik van de Verwijsindex betreft, gaat het ons (politie) ook niet om de benodigde tijd voor het afgeven van een signaal, maar vooral om de verwachting dat z.s.m. na een match contact gelegd moet worden met de matchende partij en er over hulpaanbod wordt gesproken. De politie kan geen hulp verlenen aan een jongere. De taak van de Politie beperkt zich vooral tot het signaleren van zorgsignalen en interveniëren bij crisis situaties. We doen wat we kunnen, wat bij onze taak hoort, werken nauw samen met Veilig Thuis en hebben het volle vertrouwen dat ze (beter dan dat wij dat zouden kunnen) voldoende tijdig signalen zullen afgeven in de Verwijsindex.

Zijn de zorgmeldingen aan Veilig Thuis voldoende in lijn met het concept van vroegsignalering?

We stimuleren de politiemedewerkers om direct een zorgmelding te maken bij een aantal concrete situaties en bij overige gevallen te ‘luisteren’ naar het onderbuikgevoel . Bij twijfel kunnen politiemensen altijd een deskundige collega raadplegen of overleggen met Veilig Thuis. Tegelijkertijd is een onderbuikgevoel iets subjectiefs en kan beroepsdeformatie en eigen referentiekader een rol spelen in het doen van een zorgmelding. De interpretatie van een situatie is mensenwerk. Aan de andere kant zal bij een huisbezoek de agent veelal nooit alleen zijn. We trekken veel op in tweetallen, waardoor je een extra mogelijkheid van reflectie hebt. We zullen altijd een zorgmelding opmaken in het geval van (een vermoeden van) kindermishandeling en in situaties van huiselijk geweld in een gezin waar kinderen verblijven (ook al zijn ze geen ooggetuige van het conflict geweest). En ook bij strafbare feiten van kinderen onder de 12 jaar en slachtoffers van zedenmisdrijven. Er vindt ook altijd de zgn. kindcheck[4] plaats na de arrestatie van een man of vrouw.

Daarnaast maakt de Politie gebruik van het systeem Prokid[5]: een signaleringsinstrument voor kinderen onder de 12 jaar, waarbij op basis van gegevens uit het politiesysteem wekelijks over een kind en diens woonadres een geautomatiseerde inschatting wordt gemaakt van het risico op mogelijk toekomstig crimineel gedrag van het kind. Op basis van de hieruit voorkomende mate van risico (kleurcodes) zal de jeugddeskundige een inschatting maken of een zorgmelding aan Veilig Thuis noodzakelijk is. Politie kan door Prokid kinderen eerder signaleren, waardoor we in samenwerking met de gehele zorgketen sneller kunnen ingrijpen, zodat het kind op het rechte pad blijft. Ik verwacht dat we volgend jaar dit systeem kunnen toepassen voor jeugdigen tot 23 jaar.

Kost een zorgmelding niet teveel tijd, waardoor er een risico is dat er minder meldingen worden gedaan?

Zoals al aangegeven is de inschatting van een situatie ter plaatse mensenwerk en zo ook de afweging voor het opstellen van een zorgmelding. Het is niet de bedoeling, maar ik kan het niet garanderen dat de benodigde tijd voor het opstellen van een zorgmelding geen factor is. Vergeleken met een aantal jaar geleden hebben we wel winst geboekt. Het is nu veel makkelijker geworden. Daar waar we voorheen handmatig een uitgebreid zorgformulier moesten invullen, hebben we het proces nu vergemakkelijkt en zoveel mogelijk geautomatiseerd. Vanuit het systeem van de Politie, worden de persoonsgegevens automatisch uit de persoonskaart geëxporteerd, zijn er een aantal vinkmogelijkheden van risicocategorieën en is er ruimte voor een korte beschrijving. Via een kwaliteitstoets door de jeugddeskundige zal binnen een dag o.b.v. het woonplaatsbeginsel[6] de zorgmelding via CORV[7] digitaal gestuurd worden aan de betreffende Veilig Thuis regio. Uiteraard kunnen we ook in een spoedsituatie, net als iedereen, direct contact opnemen met Veilig Thuis via 0800-2000.

Wordt de Verwijsindex ook toegepast door alle Veilig Thuis regio’s?

Daar heb ik geen zicht op en kan je beter bij Veilig Thuis navragen.

Heel hartelijk dank voor dit prettige en vooral waardevolle gesprek!

 

Uit bijgaande Verwijsindex statistieken van Veilig Thuis blijkt dat niet in alle regio’s even goed gebruik wordt gemaakt van de Verwijsindex. Bij deze een tip aan de regionaal verantwoordelijke Verwijsindex functionarissen om contact op te nemen met Veilig Thuis.

Ruben van den Bosch

Senior consultant Centrum voor Publieke Innovatie
Relatiemanager MULTIsignaal

 

[1] Zie ook Centra voor Jeugd en Gezin werkproces tussen Politie en Bureau Jeugdzorg ‘Zorgsignalen van de Politie’: http://aanpak12min.jeugdzorgnederland.nl/pdf/Zorgsignalen+Politie+%5Bweb%5D.pdf
[2] Zie: http://www.vooreenveiligthuis.nl/
[3] Zie voor een voorbeeld zorgformulier en het werkproces: http://politie.handelingsprotocol.nl/2-collegiale-consultatie/zorgmelding-jeugdige
[4] Wat is een kindcheck? Zie voor uitleg bijvoorbeeld de site van Augeo: https://www.augeo.nl/nl-nl/kindcheck/kindcheck/
[5] Meer informatie over Prokid: https://www.politieacademie.nl/onderwijs/onderwijsaanbod/Pages/Opleiding.aspx?code=9102244
[6] Wat is het woonplaatsbeginsel? Zie voor uitleg: http://www.vng.nl/onderwerpenindex/jeugd/jeugdhulp/woonplaatsbeginsel-1
[7] Wat is CORV? Zie voor uitleg: https://www.visd.nl/secties/corv/faqs-corv