Casus Bert: “Niet opnieuw beginnen, maar doorpakken!”

23 januari

Casus Bert van Charlois, leeftijd 11 jaar

Op 26 mei 2011 is in de Verwijsindex een match ontstaan. Visueel kan dit als volgt worden weergegeven:

Afgegeven signalen:

Ontstane match:

Presignalen zijn niet-pluis signalen die wel zichtbaar zijn voor betrokken meldingsbevoegden, maar niet matchen en ook niet worden doorgestuurd naar de Landelijke Verwijsindex.
* SISA SR is de Verwijsindex van de Stadsregio Rotterdam en staat voor Signaleren en Samenwerken.
* ViF-ZiZeo staat voor Verwijsindex Fryslan – Zicht op Zorg en Onderwijs

Deze casus is opgesteld door ondergetekende en met medewerking van GOSA regisseur Vlaardingen, waarvoor hartelijk dank. Doel van deze casusbeschrijving is een doorkijkje in de praktijk van samenwerken en het werken met de Verwijsindex. Deze casus is beschreven vanuit het perspectief van de GOSA regisseur.

Situatieschets GOSA

Het is april 2011. Politie Rotterdam-Rijnmond gaat na een melding van huiselijk geweld op huisbezoek bij het eenoudergezin Van Charlois (fictieve naam). De ex-partner (37 jaar) van moeder, vader van de kinderen, valt moeder (32 jaar) lastig. Vader was bij aankomst reeds vertrokken en de situatie was gestabiliseerd. De politie merkt echter op dat het appartement behoorlijk sober is ingericht. Op de kale vloer liggen de matrassen waar de kinderen Bert (11 jaar) en Linea (ook 11 jaar, geen tweeling) slapen. Enige navraag leert dat moeder moet rondkomen van een uitkering, er in algemene zin veel tekorten zijn en gesteld kan worden dat het gezin in armoede leeft. Hoewel het gezin er recentelijk is komen wonen kregen de rapporteurs van de Politie niet de indruk dat deze situatie op zichzelf staat. De Politie is overgegaan tot het afgeven van een presignaal in de Verwijsindex van de Stadsregio Rotterdam. Ook heeft de Politie een zorgmelding gedaan aan Bureau Jeugdzorg Stadsregio Rotterdam (BJZ SR). Vanuit de informatie van de Politie, het feit dat de kinderen bij BJZ SR niet bekend waren en er geen hulpvraag is gesteld, is BJZ SR niet overgegaan tot een indicatie van zorg. Toch had ook BJZ SR het vermoeden dat er meer aan de hand is en heeft de casus doorgezet aan Gemeentelijk Overleg Sluitende Aanpak (GOSA) Vlaardingen. GOSA kan bij de lokale netwerken nagaan of er meer bekend is over dit gezin en of er zorgen zijn over de kinderen. Eventueel kan de zaak vervolgens in het lokale veld uitgezet worden.

Na overleg met de GOSA-partners is de casus belegd bij het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) van Vlaardingen. Op basis van het vermoeden van huiselijk geweld en de erbarmelijke materiële omstandigheden waarin het gezin leeft, heeft de GOSA regisseur als doelgroepencoördinator halverwege mei 2011 een signaal afgegeven in de Verwijsindex SISA. Omdat dit signaal automatisch doorgestuurd wordt aan de Landelijke Verwijsindex (VIR), werd het mogelijk ook te matchen met mogelijk andere signalen van zorg buiten de regio. En zo ontstond de match met een schoolmaatschappelijk werker uit Friesland. Na de onderlinge afstemming over de casus werd het niet-pluis gevoel bevestigd. Sterker nog, bij de schoolmaatschappelijk werker waren grote zorgen over de kinderen. En ook zij had zorgen over de materiële omstandigheden van het gezin en het vermoeden van kindermishandeling en huiselijk geweld.

Vader blijkt dak- en thuisloos, dit bevestigd later de gemeente Leeuwarden, en ontvangt daar een uitkering voor dak- en thuislozen. Vader blijkt verslaafd aan drugs en een veelpleger. Hij was zojuist weer uit detentie. De schoolmaatschappelijk werkster geeft aan dat vader het gezin regelmatig lastig valt. Na een melding bij het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling (AMK) werd eind 2010 door de Raad voor de Kinderbescherming een onderzoek uitgevoerd, een zogenaamd raadsonderzoek. Na onderzoek bleek dat de situatie onvoldoende zorgwekkend was, onder andere omdat de in Friesland woonachtige grootouders van Bert en Linea de beschermende factor in het geheel van risico’s waren. Een paar maanden later werd de problematiek groter, meer mensen begonnen zich met het gezin te ‘bemoeien’. Het werd de moeder te heet onder de voeten en verhuisde, met een voor de school maatschappelijk werker onbekende bestemming. Hoewel het eerder gerechtvaardigd zou zijn een signaal af te geven, was dit voor haar de druppel en reden voor het afgeven van een signaal in de Verwijsindex van Friesland. Een maand later ontstond de match met GOSA Vlaardingen.

De hulpverlening is van nature niet geneigd om een heel circus aan bemoeizorg op te tuigen. De huidige methodieken, zoals 1 Gezin 1 Plan, zijn erop gericht om vanuit de eigen kracht van het gezin te bekijken wat ze zelf kunnen oplossen en waar mogelijke inzet van hulp- en/of dienstverleners gewenst is. Zonder de Verwijsindex was de probleemsituatie van dit gezin lager ingeschat. Door de match met de schoolmaatschappelijk werker uit Friesland, was het de insteek van de GOSA regisseur om de hulpverlening aan het gezin niet vanuit een beginsituatie weer opnieuw op te starten. GOSA heeft contact opgenomen met de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK). Het eerder uitgevoerde raadsonderzoek uit 2010 was te gedateerd. Moeder moest opnieuw de kans krijgen om met voldoende hulpverlening haar gezin op de rails te krijgen. Mocht zij dan niet over voldoende opvoedvaardigheden beschikken en/of mochten de kinderen niet veilig zijn, dan kon een AMK-melding opnieuw gedaan worden.

Buiten kijf stond dat er snel iets voor het gezin moest gebeuren. Er wordt momenteel vanuit het ‘Laatste Kans Project’ praktische woon- en opvoedbegeleiding ingezet om de moeder te ondersteunen in het huishouden en bij de opvoeding van de kinderen. Het doel van dit project is om huisuitzetting te voorkomen. Voorwaarde is wel dat het woon- en huurgedrag verbetert en de moeder weer de eigen verantwoordelijkheid gaat oppakken, zodat verdere problemen in de toekomst worden voorkomen. Behaalt deze interventie voor het gezin niet snel de beoogde resultaten, zal alsnog worden overgegaan tot het aanvragen van een Raadsonderzoek, met als mogelijk gevolg dat de kinderen in bescherming worden genomen middels een gedwongen maatregel.
Helaas bleek recentelijk dat toch opnieuw gemeld moest worden bij het AMK. In het AMK-dossier is ook de gehele voorgeschiedenis, waar enig terugkerend patroon uit op te maken was, opgenomen.

Aanvullende informatie

Het gezin is vaker verhuisd. De problematiek van huiselijk geweld lijkt in de regio Haaglanden te zijn ontstaan. BJZ Haaglanden heeft destijds de kinderen uit huis geplaatst. De kinderen mochten na verloop van tijd weer bij moeder wonen, op voorwaarde dat vader – de bedreigende factor - geen onderdeel meer uitmaakte van het huishouden.
De dakloze vader is veelpleger, heeft regelmatig vast gezeten, is verslaafd aan hard drugs en verkrijgt een uitkering vanuit de gemeente Leeuwarden.
Bij moeder is sprake van een psychiatrisch ziektebeeld en is ook het vermoeden van verslaving.
Het gezin is meermalen verhuisd; van de Haaglanden regio, naar de regio De Vallei (Ede e.o.), naar een kleine gemeente in Friesland en tenslotte Vlaardingen.

Oproep GOSA aan collega meldingsbevoegden

Vrij vertaald staat in de Wet op de Jeugdzorg dat de Verwijsindex bedoeld is om tijdig de hobbels in ontwikkeling van de jeugdige naar volwassenheid te signaleren, met als doel eerder eenduidigheid in handelen na te streven. Vanuit het meldrecht zal de professional zelf de afweging moeten maken al dan niet een signaal af te geven in de Verwijsindex. Tijdig de Verwijsindex gebruiken is voor de meldingsbevoegden tegelijkertijd ook de uitdaging. Er is zo bekeken altijd een spanning tussen te vroeg en te laat melden. Weet dat het in de volgende situaties het logisch is altijd een signaal in de Verwijsindex af te geven:

Voorafgaand aan een multidisciplinair overleg (zoals het ZAT, CJG, Veiligheidshuis, etc.)
Bij opschalen naar de gemeentelijk coördinator
Bij lopende samenwerking met een andere organisatie
Bij het uitvoeren van de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling

Signaleren mag, afwegen moet. Laat een onderbuik gevoel niet sluimeren, maak deze concreet!

Heeft u n.a.v. deze casus vragen? Of heeft u zelf een casus die we in de Nieuwsbrief mogen plaatsen? Dan kunt u contact opnemen met Ruben van den Bosch, Consultant Rigter & Sterck
E-mail: Ruben@rigterensterck.nl
Twitter: @BoschRH, @MULTIsignaal, @RigterenSterck
LinkedIn: Group Verwijsindex MULTIsignaal

MULTIsignaal: Signaleren en Samenwerken

Casus Bert: “Niet opnieuw beginnen, maar doorpakken!”

Situatieschets GOSA

Aanvullende informatie

Oproep GOSA aan collega meldingsbevoegden

Nieuwsarchief

Nieuwsbrieven

Inloggen